Hen of Hun

De grootste frustratie van een schrijver én uitgever zijn de spelfouten. Hoe goed je een manuscript ook naleest of laat nakijken, toch sluipen er heel vaak nog lapsussen, werkwoordsfouten en spellingskemels in. Om van dood te vallen!

Onze Nederlandse spelling is dan ook niet simpel. In 2005 bracht de Taalunie een nieuw Groene Boekje uit met daarin de laatste richtlijnen betreffende de spelling van het Nederlands. Een aantal anomalieën werden er uit weggewerkt, zoals de tussen-n die genormaliseerd werd. Maar het blijft een stevige evenwichtsoefening. Daarom zullen we op regelmatige tijdstippen wat taaladvies opduikelen en in onze blogs verweken.

Hen of Hun

Een heikel punt in de spelling is het gebruik van ”hen” of “hun”. Wanneer schrijf hun  en wanneer hen? En dan nog enkel in het geval het persoonlijke voornaamwoorden zijn. Het verschil hebben we te danken aan de zeventiende-eeuwse wetenschapper Christiaen van Heule. Maar de regel heeft nooit echt geleefd in het dagelijks taalgebruik: hen en hun werden en worden door elkaar gebruikt. Vele specialisten houden dan ook de regel aan om ALTIJD “hen” te gebruiken en ook de Algemene Nederlandse Spraakkunst gaf in 1997 al aan dat er bij dit soort hen/hun-kwesties niet van ‘fouten’ hoeft te worden gesproken.

Waar je ook op moet letten is dat hen en hun  alleen gebruikt mogen worden om naar personen te verwijzen. Als het om dieren, voorwerpen, zaken, enz. gaat, is doorgaans alleen “ze” mogelijk. Dus: ‘Ik haal de boeken op en geef ze (niet: hen) aan jou.’

Als je toch het verschil wil maken om je taal rijker te laten zijn, volg dan onderstaande regels.

 

Hen

Gebruik het persoonlijk voornaamwoord hen in de volgende gevallen:

  1. Na een voorzetsel. Bijvoorbeeld: ‘Ik deed het voor hen’; ‘Ze hadden een mooi uitzicht op de vallei onder hen’; ‘Hoe gaat het met hen?’; ‘Hij blijft altijd bij hen’; ‘Het leerboek is op hen afgestemd’; ‘Ik geef het boek aan hen’; ‘Ik verwacht een reactie van hen’; ‘Ze keken net op tijd achter hen’; ‘De mensen stonden om hen heen’; ‘Dankzij hen ben ik op tijd’; ‘Wat moet er volgens hen gebeuren?’; ‘Zijn houding jegens hen.’
  2. Als lijdend voorwerp. Bijvoorbeeld: ‘Hij ontslaat hen’; ‘Zij mijdt hen.’ Een goed controlemiddel: als je de zin lijdend maakt (met worden), verandert hen in het onderwerp zij. Bijvoorbeeld in ‘Hij ontslaat hen/hun’, wordt het ‘Zij worden ontslagen’. Dus “hen” is juist.

Hun

Gebruik het persoonlijk voornaamwoord hun als het een meewerkend voorwerp is en er geen voorzetsel voor staat. Je kunt er dan vaak wel een voorzetsel bij denken (bijvoorbeeld aan, voor, bij of volgens) of een voorzetselgroep (met betrekking tot, ten aanzien van e.d.). Voorbeelden:

  • Ik geef hun het boek. (hun = ‘aan hen’)
  • Hij schonk hun een kopje koffie in. (hun = ‘voor hen’)
  • China is hun te ver. (hun = ‘voor hen’)
  • De tranen stonden/sprongen hun in de ogen. (hun = ‘bij hen’)

Ze

In niet al te formele teksten kan je hen of hun ook vervangen door “ze”: ‘Ik geef ze (of: hun) het boek’ of ‘Laat ze (of: hen) maar praten.’

Hun hebben

Pas op. Het in Nederland vaak gebruikte hun als onderwerp is compleet fout. In zinnen als ‘Hun hebben er helemaal geen verstand van’ is de hun volledig misplaatst.

Werkwoorden met hun of hen

Er bestaan ook werkwoorden en uitdrukkingen waarbij vaak getwijfeld wordt over de vraag of je ze met hun of met hen moet combineren. Die lijst vind je op http://www.vertelpuntuitgevers.be/spelling.

 

Artikel geplaatst door Dirk Hermans op 2019-09-13 16:47:21
Reageer op dit artikel - 0 Reactie(s)

Inschrijving Blogs 

Als je verder de blogs wil lezen die ik publiceer over schrijven, boeken en aanhorigen, vul dan onderstaan formulier in en ik plaats je op mijn mailinglijst. 

 

Wij gebruiken jouw gegevens enkel voor het sturen van de Vertelpunt nieuwsbrief. Je kan je op ieder moment uitschrijven, jouw gegevens opvragen of verwijderen. Jouw gegevens worden nooit gedeeld met derden. Lees ons privacybeleid via deze link

Inschrijfformulier Blogs 

Naam & voornaam *:
E-mail *:
gelieve alle velden met * in te vullen

UA-100687733-1